Bnr Perestrojkast | Bnr

In de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen begin november nemen we in een aantal afleveringen de lijntjes tussen onze regio en de beide presidentskandidaten Donald Trump en Joe Biden onder de loep. Dat doen we met geopolitiek analist Isa Yusibov die daarvoor voor ons in de vrijgegeven archieven van veiligheidsdiensten is gedoken en het ene na het andere boek heeft verslonden. In deze eerst aflevering duikt Isa in de periode dat de eerste contacten ontstaan tussen Trump en het Kremlin. Hij ziet dat Trump na een bezoek aan de Sovjet-Unie opeens politieke ambities heeft. Ook stuit Isa op de naam van een bekende Democratische politicus, waarin Moskou toendertijd interesse krijgt. In de tweede aflevering vertelt Isa hoe het Kremlin munt slaat uit de eerste contacten tussen Trump en de Sovjets. Terug naar | Oost Europa en Trump Tot de Amerikaanse verkiezingen van 3 november zoomt de Perestrojkast met Isa in op de verbanden tussen Centraal- en Oost-Europa en de Verenigde Staten. Want tussen onze regio en de

Hij moest zijn artikelen per sms naar Trouw versturen, omdat het internet door de autoriteiten was platgelegd. Het lukte. Zijn reportages stonden op de voorpagina. Als enige Nederlandse journalist in Minsk, samen met Al-Jazeera-correspondent Step Vaessen, volgde Michiel de gebeurtenissen in Minsk en op het platteland. Terug in Nederland zit hij in quarantaine en spreken we hem vanuit de BNR-studio. Geert Jan duikt in de Navalny-zaak met een speciale rol voor de Finse president Sauli Niinistö. En natuurlijk komt de Balkan voorbij, met het nieuwe regeerakkoord van Noord-Macedonië en de parlementsverkiezingen in Montenegro. Balkankenner Rainier Jaarsma duidt voor ons de gebeurtenissen. Ondertussen mijmert Floris over een van zijn mooiste vakanties: negen jaar geleden in Anapa aan de Russische Zwarte Zee. Met als gevolg dat Geert Jan en Floris dansend in de studio. Joost was gevraagd om met een schuine mop te komen. Die heeft hij niet. Wel een actuele naar aanleiding van Navalny.Hosts: Geert Jan Hahn Floris

Het ene moment lijkt Loekasjenko verslagen, om zich vervolgens (letterlijk) terug te vechten. Na bijna twee weken van protesten zit hij nog altijd op zijn troon en past hij een nieuwe tactiek toe om de fabrieksarbeiders naar zijn kant te halen, of in ieder geval niet die van de oppositie te laten kiezen. Floris vertelt hoe Loekasjenko denkt dat voor elkaar te krijgen. Waar Loekasjenko op zijn minst vecht voor zijn politieke leven, doet oppositieleider Navalny dat voor zijn eigen, echte leven. Hij belandde in het ziekenhuis van Omsk na te zijn vergiftigd, zegt het Navalny-kamp. Geen onbekende methode in Rusland. Geert Jan volgt de gebeurtenissen in Omsk op de voet. Dwangarbeid We blijven in Siberië. Een monument, een eerbetoon. Zo kun je de zesdelige boekenbox Siberian Exiles van fotografe Claudia Heinermann het beste noemen. Het gaat over Litouwse bannelingen die onder Stalin naar helse oorden in Siberië werden gedeporteerd waar ze dwangarbeid moesten verrichten. Heinermann sprak met de overlevenden, portre

In deze Perestrojkort, kort is een relatief begrip, schetst Floris de situatie rond de haast eenzame Loekasjenko. Want staatsjournalisten en arbeiders, van oudsher zijn steun en toeverlaat, lopen momenteel bij hem weg. Met beloftes over hervormingen probeert hij het vege lijf te redden. Vanaf de buitenkant lijken alleen de politie, het leger en de veiligheidsdiensten trouw aan hem. Ze worden onder druk gezet om hard in te grijpen. Volgens Loekasjenko zit het buitenland achter de protesten en is de NAVO uit op zijn val. Hierbij doelt de president vast op zijn noorderburen. Vilnius werpt zich op als voorvechter van de Belarussische oppositie. De Litouwse regering heeft presidentskandidaat Svetlana Tichanovskaja ontvangen na haar gedwongen vertrek uit Belarus. De Litouwers leven mee met hun zuiderburen, vertelt Koen Verhelst, correspondent Baltische landen. Ze zien parallellen met hun strijd voor onafhankelijkheid dertig jaar geleden. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman (in de rol van geïnterviewde)Balt in

De demonstranten erkennen de zesde termijn van Loekasjenko niet. Ook de EU en de VS uiten kritiek op de uitslag én het geweld tegen de demonstranten. Inmiddels doet een meerderheid van de Nederlandse Tweede Kamer een oproep aan minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok om zich daarover uit te spreken. Ook willen ze dat er gericht sancties worden ingesteld tegen topfunctionarissen van het huidige regime. De Wit-Russen die massaal de straat op zijn gegaan hebben een fors eisenpakket: nieuwe verkiezingen, alle politieke gevangenen vrij, politieke en economische hervorming én (een relatief nieuwe eis) dat oppositieleidster Svetlana Tichanovskaja tot president wordt uitgeroepen. Zelf zegt ze het presidentschap niet te ambiëren. 'Onze strijd wordt hoe dan ook geen sprint maar een marathon', geeft ze aan. Loekasjenko geeft zich niet zonder slag of stoot over, denkt ook Floris. 'Ik heb geen glazen bol, maar als dit doorgaat, kun je dit beter vergelijken met de langdurige situatie in Hongkong. Dit gaat om de macht

In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 9 augustus reisde Floris af naar Wit-Rusland, sprak met experts, burgers en politici in Minsk en bezocht zo'n verkiezingsbijeenkomst in Brest, waar naar schatting twintigduizend mensen op afkwamen. In deze podcast vertelt hij over de hoop in Brest op verandering, het imago van Loekasjenko, de verenigde oppositie en repressie. Joost Bosman schuift aan, niet alleen voor de mop. Hij is net terug uit Chabarovsk, waar al wekenlang wordt geprotesteerd na de arrestatie van een gouverneur. We spreken Joost niet alleen daarover, maar ook over of het Kremlin zich meer zorgen maakt om Minsk of om Chabarovsk. Hosts: Geert Jan Hahn Floris AkkermanStamgast: Joost Bosman See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Perestrojkarantaine #10 van 8 juli zagen we dat Serviërs protesteren. In Sofia en daarbuiten wordt al drie weken lang het aftreden geëist van Borisov. Hij leek even van plan om op te stappen, maar zit er nog steeds. De vlam sloeg deze keer in de pan door een bijzonder akkefietje tussen een oppositielid en een invloedrijke oligarch. We praten erover door met Maarten Vonk, docent Nederlands in Bulgarije. In Minsk gaan ze rond presidentsverkiezingen traditiegetrouw de straat op. Daarbuiten houdt Wit-Rusland zich stil. Maar in de aanloop van de presidentsverkiezingen op 9 augustus zien we niet alleen protesten in Minsk, maar ook daarbuiten: in Brest, in Gantsevitsji, in Dzjarzjinsk en andere provinciesteden. Waarom de provincie zich roert, legt Franka Hummels, de enige echte Wit-Ruslandkenner van de Benelux, haarfijn uit. In Chabarovsk, zeven tijdzones van Moskou, werd de gouverneur gearresteerd. Een bestuurder die op waardering kon rekenen van de bevolking. Zijn arrestatie leidde tot protesten die een diep

In deze Perestrojkort praten we je in een kwartiertje (oké, iets langer...) bij over één buitengewone situatie die vragen oproept. Dit keer dus de uitslag van de Poolse presidentsverkiezingen die we verklaren op basis van de geschiedenis. 'En het riool', aldus Van Rijn, product van een Nederlandse vader en Poolse moeder en in het dagelijks leven wethouder (VVD) en loco-burgemeester in Aalsmeer. En verder, in de nasleep van de verkiezingen schreven buitenlandse journalisten, waaronder Polen-correspondenten Michiel van Blommestein en Jenne Jan Holtland, een brief aan president Duda die in het openbaar een Duitse journalist verbaal had aangevallen. Michiel legt uit waarom hij deze brief heeft ondertekend. Dit keer geen mop van Joost, maar een prank met de winnaar van de Poolse verkiezingen, Andrzej Duda. Plus het volkslied van het Poolse leger. De prank heeft met de Poolse presidentsverkiezingen te maken. Het volkslied niet, maar Robert wilde hem graag horen. Luister dus vooral naar het fragment van Marsz Pi

BNR-collega Jules Ortjens zocht samen met Geert Jan uit hoe verstandig het is om naar Kroatië gaan. Het aantal coronabesmettingen en -doden loopt immers op, op de gehele Balkan. Jules en Geert Jan polsten bij Kroatische ondernemers en deskundigen hoe veilig Kroatië momenteel is en welke risico's daarbij genomen of gemeden worden. Via toerisme probeert Kroatië zich op te richten uit de turbulente (oorlogs)jaren eind vorige eeuw. Naar het oosten, in Bosnië en Herzegovina, komen de herinneringen aan deze oorlogsdagen deze maand naar boven. 25 jaar geleden viel Srebrenica en volgde een genocide. Nederland had toen de taak om de moslimenclave te beschermen. Dat mislukte volledig. In de media is er deze dagen ruime aandacht voor deze zwarte bladzijde, met podcasts, televisieprogramma's, documentaires en krantenartikelen. Geert Jan maakte een selectie voor wie het aanbod te veel is om bij te houden. Voor vertier zorgen Joost en Floris. De eerste met zijn mop. Die ook deze keer voor Floris niet is te volgen. En Fl

Het ging goed met de cijfers in Servië. Het coronavirus leek onder controle, net zoals in andere Balkan-landen. Servië werd zelfs op een vrij exclusieve 'veilige' lijst geplaatst door de Europese Unie; als één van de weinige niet-EU-ingezetenen mochten Serviërs weer de EU in. Het feest was van korte duur. Servië gaat weer gebukt onder fors meer besmettingen. Mensen overlijden, sommige ziekenhuizen dreigen vol te raken en IC-personeel heeft geen vertrouwen meer in de werkwijze van de overheid. Van alles naar niks Het beleid is ook uiterst merkwaardig, vertelt Fabian Vendrig vanuit Belgrado. Eerst gingen we in één van de strengste lockdowns van de wereld. En toen waren we er ineens weer uit. Alles mocht weer. Want: er kwamen verkiezingen. Alleen: ik geloofde de regering, ik geloofde dat het goed zat met de coronacijfers En met mij vele anderen.Gelukkig is er nog drop Vlak na de parlementsverkiezingen, dik gewonnen door regeringspartij SNS, steeg het aantal coronaslachtoffers rap. Laat ik het zo zeggen: de o

Kan Duda met vertrouwen de tweede ronde van de Poolse presidentsverkiezingen tegemoet zien? Kan Poetin pronken met de uitslag van de volksraadpleging? En ook: een schilderij achtervolgt Loekasjenko, RIP Vedomosti en bondgenootschappen en uitsluitingen in onze regio. Geert-Jan en Floris bekijken deze onderwerpen door de coronabril. Verder: wie niet kan reizen naar Centraal- en Oost-Europa kan zijn liefde voor deze regio in Nederland kwijt. De geur van de Koude Oorlog opsnuiven langs de IJssellinie, Donbier drinken in de Nijmeegse bierbrouwerij Davo en uitsmijter Tsjernobyl in het Amersfoortse café Vyssotski, zo ondervonden Geert-Jan en Floris tijdens hun vakantie in Nederland. In de nieuwsronde: treinen door Centraal-Europa en de mogelijke vete tussen Zelenski en Porosjenko. Joost komt met een voor Floris begrijpelijke mop en onze man in Moskou kan aanspraak maken op een Russisch paspoort. Hosts: Geert Jan Hahn Floris AkkermanLoodgieter in het Kremlin: Joost Bosman See omnystudio.com/listener for pr

Trianon-kenner Ivo van de Wijdeven vertelt waar een voorheen groot land zich nu klein in voelt. Met hem pakken we de cijfers erbij: 2 miljoen Hongaarse minderheden in 7 buurlanden, 10 jaar Viktor Orban en 100 jaar Trianon. Wat betekenen al die elementen bij elkaar? Waarom komt er oorlogstaal uit Roemenië, maar een verzoenend woord uit Slowakije? Voelen de Hongaren in Oekraïne zich benadeeld? Moeten we het ook hebben over Slovenië, Kroatië en Servië? Iemand een mening over Oostenrijk? Orban ging er in ieder geval met gestrekt been in, tijdens één van de maar liefst drie herdenkingen van de naar eigen zeggen 'Schande van Hongarije'. Met Ivo, auteur van onder meer De Rafelranden van Europa en Spoken van Visegrad, beschouwt de Perestrojcast na. Van Hongaarse brandy naar Moldavische wijn Via Kalinka en Palinka is het maar een kleine stap naar Floris' pleidooi voor het investeren in Moldavische wijn, die flink te lijden heeft onder de coronacrisis. En Geert Jan duikt in Poolse peilingen, waar president Andrzej Du

Zij praten met Liesbeth van Es, curator van het museum en theoloog, over de betekenis van iconen. Waar staat een icoon voor? Waarom kussen kerkgangers een icoon? En het gaat met Liesbeth over de relatie tussen staat en de orthodoxe kerk in Oost-Europa. In Rusland weten die twee elkaar goed te vinden en dat geldt voor meerdere Oost-Europese landen in hun zoektocht naar hun identiteit na de val van het communisme. De muziek zijn refreinen uit het 9e lied van de canon, componist onbekend, van het Patriarchaatskoor van Peredelkino. De mop komt van wie anders dan Joost Bosman, mogelijk ingefluisterd door patriarch Kirill. Het Ikonenmuseum in Kampen is vrijdag en zaterdag open. Reserveren online of telefonisch. Hosts: Geert Jan Hahn Floris AkkermanOpperwezen: Liesbeth van EsMoppentapper: Joost Kirill Bosman See omnystudio.com/listener for privacy information.

Michel en Sjeng praten over hun favoriete boeken, talentvolle schrijvers en boeken die eraan zitten te komen. Tevens test Geert Jan hun kennis over de Midden- en Oost-Europese literatuur, terwijl Floris wegdroomt in Tolstojs Anna Karenina, omdat hij moet bijkomen van Zinkjongens van Svetlana Aleksijevitsj. Alle vier kunnen ze niet wachten op de mop van Joost die ook nog eens een muzikale inbreng in petto heeft. Met Michel en Sjeng zijn twee ware kenners aangeschoven. Michel is chef boeken van NRC, oud-correspondent in Rusland en schrijver van onder andere Het brilletje van Tsjechov en Alles voor het moederland. Sjeng Scheijen is auteur van het internationaal bewierookte Sergej Djagilev en de Avantgardisten dat in een Russische vertaling prominent in de Moskouse boekenwinkels lag. En natuurlijk winnaar van de Bookspot Literatuurprijs 2019. De vorige boekenaflevering kun je hier terugluisteren.De boekentips van Sjeng Scheijen: -De nieuwe vertaling van Vader en zonen van Ivan Toergenjev. -The Icon and the A

In de vorige Perestrojkarantaine hoorde je meer over de situatie in Kosovo en Albanië, waar men ondanks corona weer op straat protesteert. Deze keer aandacht voor Bosnië en Herzegovina, waar corona geen belemmering bleek te zijn voor duizenden inwoners van Sarajevo; hun wens om te protesteren tegen deze eredienst in de kathedraal van hun stad bleek groter te zijn. Je hoort de analyses van Balkan-journaliste Marjolein Koster, voor wie Sarajevo een tweede thuis is, en Niké Wentholt, Docent Geschiedenis en Balkan aan de Rijksuniversiteit Groningen. De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden- en Oost-Europa. Perestrojkarantaine is een tijdelijke spin-off, die de coronacrisis in deze regio duidt. Deze aflevering sluit ook aan bij onze eerdere podcast over herdenken en herschrijven van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Historisch gebakkelei over Bleiburg Jaarlijks worden in het Oostenrijkse Bleiburg de slachtoffers herdacht door vooral Kroatische nationalisten. Dat gebeurt met een rooms-k

Het rommelt in meerdere landen in het zuidoosten van Europa. Binnenkort aandacht voor Bosnië, met analyses van Niké Wentholt en Marjolein Koster. De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden- en Oost-Europa. Perestrojkarantaine is een tijdelijke spin-off, die de coronacrisis in deze regio duidt.Yankees op de Balkan Deze aflevering duiken we in Kosovo en Albanië. Het coronavirus weerhield de bevolking er niet van om te protesteren tegen de politieke strubbelingen in het land. In Kosovo droeg verregaande Amerikaanse invloed bij aan regime change. Het zorgt voor tweestrijd; er is namelijk geen volk op de Balkan pro-Amerikaanser dan het Kosovaarse. Na eerder protesten vanaf het Balkan met potten en pannen kiest men er nu voor om weer naar buiten te gaan, met een heus 'proefprotest'.Politiek theater In de Albanese hoofdstad Tirana kwam het zelfs tot confrontaties met de politie, in het holst van de nacht nota bene. Aan de grondslag ligt de sloop van het nationale theater. Dat theater was een doorn in he

De insteek in #37 was waarom Poetins herschrijving van de geschiedenis de woede wekt bij Polen en de Baltische landen. In dit gesprek komt dit thema natuurlijk voorbij, maar we gaan het ook hebben over hoe Rusland en de Baltische landen het einde van de Tweede Wereldoorlog deze meimaand hebben gevierd en wat dat zegt over hun kijk op de oorlog. Aangeschoven zijn opnieuw Koen Verhelst, onze man in de Baltische landen, en Ruslandcorrespondent Joost Bosman, die zijn handen niet wast in onschuld over het slechte geluid in de vorige aflevering. Als bonus komen ze met ieder een mop en je hoort boekentips van onze trouwe luisteraars Jos Kösters en Jan-Hendrik van Sligtenhorst over de Tweede Wereldoorlog in onze regio.Hosts: Geert Jan Hahn Floris AkkermanRusland versus de Baltische landen: Joost Bosman versus Koen Verhelst See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niets liever had Poetin komende 9 mei met een grootse militaire parade de overwinning op nazi-Duitsland gevierd, 75 jaar geleden. Maar het coronavirus voorkomt de festiviteiten op deze voor Rusland heilige dag. De Grote Vaderlandse Oorlog moet de grootsheid van Rusland benadrukken. Daarom wil de Russische president 9 mei uitbundig vieren en wil hij geen kwaad woord horen over de oorlog. Dus geeft de Russische president zijn eigen draai aan de geschiedenis. Koen Verhelst, correspondent in de Baltische landen, en Joost Bosman, Ruslandcorrespondent, leggen samen met Floris uit wat de impact van Tweede Wereldoorlog is op Rusland, hoe het Kremlin de oorlog gebruikt, waarom Poetin met een andere versie komt van het Molotov-Ribbentroppact het niet-aanvalsverdrag uit 1939 tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie waarbij beide landen Polen onderling verdelen en de Sovjet-Unie de Baltische landen inneemt - en hoe Vilnius, Riga en Tallinn hierop reageren. En na deze zware kost moet er natuurlijk worden gelachen. Joost

Buitengewone tijden vragen om buitengewoon veel duiding. En dus introduceren we naast de Perestrojkast en Perestrojkarantaine nu ook Perestrojkort: in een kwartiertje (ok, twintig minuten...) praten we je bij over één buitengewone situatie die een hoop vragen oproept. De Poolse presidentsverkiezingen zijn een uitstekend eerste onderwerp voor deze Perestrojkort. Want terwijl de hele wereld aan het strijden is tegen het coronavirus, strijdt de Poolse politiek tegen elkaar en tegen de wet. We zitten 4 dagen voor de presidentsverkiezingen, en geen enkele Pool weet of hij of zij op zondag 10 mei naar de stembus kan. Of beter gezegd: naar de brievenbus, want als de verkiezingen doorgaan, zullen ze per post gaan. 'We wachten nog steeds op onze stembiljetten', zegt Michiel van Blommestein vanuit Warschau, correspondent voor onder meer het Chinese persbureau Xinhua. 'De kans dat het zondag doorgaat, lijkt steeds kleiner en kleiner te worden.'Poolse Landdag Wat begon als een Poolse Landdag, namelijk een chaotisch v

En alsof de nodige Balkan-humor en serieuze zaken uit Estland en Georgië nog niet genoeg is, nemen we ook weer een kijkje in Tadzjikistan. Het Centraal-Aziatische land krijgt miljoenen dollars gedoneerd van de internationale gemeenschap, en eindelijk geeft Tadzjikistan ook toe dat het land aan het strijden is tegen een epidemie. Maar... 'het is géén corona'. De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden- en Oost-Europa. Perestrojkarantaine is een tijdelijke spin-off, die de coronacrisis in deze regio duidt.Abonneren De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden en Oost-Europa. Abonneer je via Apple Podcast, Spotify of bnr.nl/perestrojkast.Presentatieduo Floris Akkerman & Geert Jan HahnEstische coronahaard-duider Koen VerhelstOndernemer in Georgië & Georgië-duider Willem van Houten & Jelger Groeneveld. Meer over de ondernemingen van Willem vind je hier (motoren en lada's en oude sovjet-busjes!) en hier (stroopwafels!)Muzikale omlijsting Dragan Spasov-Datz & Alexander Mitevski en Brassband -