Sinopsis
Jeszcze nigdy nie wiedzielimy tak wiele i zarazem jeszcze nigdy nie rozumielimy tak mao. Rozmawiamy o tym co szokuje, dziwi i bulwersuje. O technologii, biznesie, internecie oraz ciekawych ludziach i zjawiskach. Instrukcja obsugi wiata to podcast, w którym oswajamy wiat. Prowadz: Dariusz wiklak i Maciej Gajek
Episodios
-
Krwawa jatka to codzienność. Dostęp do broni jest w USA ważniejszy od życia dzieci
30/05/2022 Duración: 27min18-letni chłopak bierze dwa karabiny i idzie do szkoły zabijać. Strzela do kilkuletnich dzieci. Zabija 19. To rzecz jasna wielka tragedia, ale też nic nowego w USA. Do krwawych jatek w amerykańskich szkołach zdążyliśmy przywyknąć na tyle, że szokujące są już tylko te, w których jest dużo ofiar. Jak to możliwe, że mekka zachodniego świata, szczycąca się swoim bogactwem – nie umie ochronić swoich dzieci przed nastolatkami z bronią? Rozmawiamy z dr. Łukaszem Pawłowskim, psychologiem i socjologiem, doradcą politycznym oraz współautorem „Podcastu Amerykańskiego”. Portal satyryczny „The Onion” publikuje regularnie artykuł zatytułowany za każdym razem „Nic nie da się z tym zrobić – mówi jedyny kraj, który ma taki problem”. Rocznie masowych strzelanin – w których co najmniej cztery osoby, nie licząc strzelca, ponoszą śmierć lub odnoszą rany –jest grubo ponad 600. W wielu stanach trudniej jest zrobić prawo jazdy, niż kupić broń. W Teksasie – nastolatek wcześniej kupi karabin, niż puszkę piwa. Dlaczego politycy nie chc
-
Polska wydaje na zbrojenia górę pieniędzy. Częściowo bez sensu
23/05/2022 Duración: 27minChcesz pokoju? Szykuj się do wojny. A że wróg u bram, to też my do wojny się szykujemy: zaczęliśmy na wyścigi kupować sprzęt wojskowy. Wydamy na niego 75 miliardów złotych. Niektórzy eksperci mówią, że przygotowanie do ewentualnego konfliktu mogłoby kosztować biliona złotych. Tymczasem te zaplanowane 75 miliardów wydamy częściowo bez sensu. Kupimy sobie za nie Himarsy – wyrzutnie rakiet, trochę czołgów. Eksperci ostrzegają jednak, że wszystkie te zakupy nie tworzą systemu. Kupiliśmy sobie najnowocześniejsze myśliwce F-35. Tylko że bez dodatkowych systemów będziemy mieć najnowszego iPhone'a bez internetu. Nasze zakupy nie składają się w całość, są takim efektem impulsu politycznego: „O, mamy za mało czołgów, to kupmy Abramsy”. 250 sztuk za 23 mld zł. Potem się okazuje, że któryś z kolejnych ministrów obrony, takich jak Macierewicz, wysyła je gdzieś pod samą wschodnią granicę, żeby w pierwszym uderzeniu wojny zostały nam zabrane albo zniszczone. To, że one stały w Żaganiu koło niemieckiej granicy, to
-
Ile będzie kosztować odbudowa Ukrainy i kto za to zapłaci?
16/05/2022 Duración: 19minBomby nadal spadają na ukraińskie miasta, ale Zachód już myśli o tym, jak odbudować Ukrainę. Plan Marshalla, służący odbudowie Europy po II wojnie światowej kosztował – w przeliczeniu na dzisiejszą walutę – 130 mld dolarów. Odbudowa Ukrainy będzie kosztować wielokrotnie więcej.
-
Jak kłamie Rosja Putina. Wojny, sfałszowane wybory i zabójstwa
09/05/2022 Duración: 28minWładimir Putin nie kłamie chyba tylko przypadkiem. Kłamstwo to narzędzie robienia polityki przez Rosję. W dodatku ludzie Kremla sami wierzą we własne łgarstwa. Władimir Putin uzyskał władzę dzięki prowokacji. FSB (dawne KGB) spowodowało wybuchy w rosyjskich miastach. Zginęło w nich 300 osób, a winą starano się obarczyć Czeczenów. To wystarczyło, by Rosja rozpoczęła wojnę w Czeczenii. Już wtedy Rosjanie nie wierzyli, że ich żołnierze torturują swoje ofiary. Zaraz potem sfałszował wybory. A gdy już był prezydentem, wydarzyła się katastrofa okrętu podwodnego Kursk, w którym zginęło ponad 100 marynarzy, Putin przez cztery dni nie ruszył się ze swojej rezydencji w Soczi. A gdy już spotkał się z rodzinami ofiar, kłamał we wszystkim: o sztormie, braku łączności, braku oferty pomocy z Zachodu. Dlaczego Rosjanom to nie przeszkadza? Putin odwołał się do sowieckiego resentymentu. Rosjanie, choć nie mieli nic, nawet toalety czy bieżącej wody, lubili myśleć o sobie jak o mieszkańcach imperium, którego wszyscy się boją. N
-
Gaz, gaz, gaz, Putin. Jak PiS sprowadził na Polskę kłopoty
02/05/2022 Duración: 33minPutin odciął Polskę od rosyjskiego gazu. Tego samego dnia PiS wykonał logicznego fikołka, twierdząc, że to gospodarczy i polityczny sukces rządu. Tymczasem europejska wojna o surowce trwa w najlepsze. A największy kłopot Polski wcale nie dotyczy gazu. Sytuacja gazowa Polskie jest całkiem dobra – głównie dzięki inwestycjom zrealizowanym przez rządy Platformy Obywatelskiej – Donalda Tuska i Ewy Kopacz. Kłopoty będą dotyczyć ropy. Tę musimy sprowadzać z Rosji, bo do przerabiania innej nie jesteśmy technicznie przygotowani. Kłopoty mogłyby być ciut mniejsze, gdyby nie absurdalne ego Daniela Obajtka i chęć połączenia Orlenu i Lotosu w jedną firmę.
-
Rząd nie walczy z inflacją. Bez sensu płacicie te wysokie raty, nic to nie zmienia
25/04/2022 Duración: 47minTo, co robi PiS, to jest udawanie i działania pozorowane, a nie walka z inflacją. Z jednej strony podnosi stopy procentowe, więc raty kredytów rosną w zastraszającym tempie. Z drugiej strony rząd dosypuje rynek gotówkę, więc niweluje efekt podnoszenia stóp procentowych. Wyrzeczenia wszystkich tych, którzy płacą wyższe raty i więcej w sklepie nic nie dają. Bo przez działania rządu ceny nadal będą rosły, a w dodatku siła nabywcza pieniądza – malała. Rozmawiamy z Bogusławem Grabowskim, ekonomistą, były członkiem Rady Polityki Pieniężnej.
-
Kościół będzie musiał długo przepraszać. Dlaczego papież nie potępia Putina?
18/04/2022 Duración: 33minPapieżowi Franciszkowi słowo „Rosja” nie przeszło przez gardło. Zamiast potępić morderców – bredzi o tym, że „wszyscy jesteśmy winni”. Zwierzchnik katolików usilnie stara się dogadać z patriarchatem Moskwy, który poparł napaść Rosji na Ukrainę. Ale dziś będziemy rozmawiać też o polskim kościele. Pan Marek Jędraszewski, biskup Krakowa, również nie zawiódł: powtórzył z ambony brednie Macierewicza. Efekty? Odsetek ludzi przyznających się do praktyk religijnych systematycznie spada. Rozmawiamy z Jarosławem Makowskim, teologiem i filozofem, szefem Instytutu Obywatelskiego.
-
Rubel nie śmierdzi. Firmy udają, że wycofują się z Rosji
11/04/2022 Duración: 24minWizerunek Leroy Merlin niemal upadł, bo firma nie zamierza wycofywać się z Rosji, a jej sklep w Ukrainie zniszczyły rosyjskie bomby. Nestlé deklaruje, że wstrzymuje inwestycje w Rosji, ale w rzeczywistości nic nie robi. Jedna z polskich firm nie wycofuje się, bo ma nadzieję, że „za chwilę świat będzie lepszy”.
-
Polski Ład wyprowadzić. PiS znowu wywrócił finanse państwa i podatki. Niedługo słono za to zapłacimy
28/03/2022 Duración: 26minTo druga fundamentalna reforma podatkowa w ciągu trzech miesięcy. Rząd PiS zdążył w tym czasie Polski Ład wprowadzić, zepsuć, załatać i wyrzucić. Nowy pomysł będzie konsultowany przez tydzień, więc znowu nie uda się uniknąć kompromitujących i kosztownych wpadek. Ale być może uda się dzięki niemu wygrać wcześniejsze wybory.
-
Dlaczego Rosja nie wygrywa, czym walczy Ukraina i jak broniłaby się Polska
21/03/2022 Duración: 26minUkraińcy podczas niemal miesięcznej wojny zneutralizowali wszystkie strategiczne cele Rosji. Na czym polega ich strategia? Jakiej broni używają do zadawania Rosjanom bolesnych strat? Jak działają Bayraktary, a jak mini-drony, czyli amunicja manewrująca? Czy Rosja jest jeszcze w stanie prowadzić wojnę? Gdyby została zaatakowana np. przez Chiny – straciłaby Syberię. Amerykanie i Brytyjczycy przysyłają do Polski baterie przeciwlotnicze i przeciwrakietowe. Czy i jak Polska byłaby w stanie obronić się przed ewentualnym atakiem? Rozmawiamy ze specjalistą ds. wojskowości Sławkiem Zagórskim.
-
Onuce i pożyteczni idioci: rosyjska dezinformacja i sianie zamętu
14/03/2022 Duración: 23minNiespodziewaną karierę robi w Polsce słowo „onuca”. Prostokątny kawałek materiału do owijania stóp. W PRL-owskim wojsku obecny jeszcze w latach 80. W Rosji na wyposażeniu jeszcze dekadę temu. Możecie sobie wyobrazić aromaty unoszące się w koszarach, gdy żołnierze zdejmowali je po kilku dniach na poligonie. Dziś tak określa się postawy niektórych polityków, internetowych debili i płatnych prorosyjskich trolli. Opowiadamy o prorosyjskiej propagandzie oraz antyunijnej (a przez to wprost sprzyjającej Putinowi) szajbie polityków, także tych z PiS. Grzegorz Braun jako jedyny głosował przeciw uchwale solidaryzującej się z Ukraińcami. Zbigniew Ziobro swoimi działaniami gra w orkiestrze dyrygowanej przez Putina. Nawet niektórzy dziennikarze nakręcają nastroje, które wkrótce mogą stać się zarzewiem konfliktu.
-
Oligarchowie nie obalą Putina. Czego chce rosyjski dyktator?
07/03/2022 Duración: 20minNie potrafi obsługiwać internetu. Boi się koronawirusa i zamachu na siebie. Jest jednym z najbogatszych ludzi na kuli ziemskiej, choć nigdy się do tego nie przyznał. A jednocześnie jednym z największych i najbardziej bezwględnych zbrodniarzy. Skąd się wziął i czego chce Władimir Putin? Czy uda się go obalić? O Władimirze Putinie i Rosji opowiadają: Paulina Siegień – dziennikarka, znawczyni Rosji; Włodzimierz Sokołowski, pseudonim literacki Vi ncent Severski, pisarz, były oficer wywiadu; dr Jerzy Pobocha, psychiatra sądowy.
-
Ile kosztuje wojna i kto za nią płaci
28/02/2022 Duración: 48min„Na tej wojnie Putin może tylko stracić. Inwazja na Ukraina się nie opłaca”. Słyszeliśmy to przed długie tygodnie, aż pod koniec lutego spełniło się najgorsze: rosyjskie wojska wjechały na Ukrainę i zaczęła się prawdziwa wojna – nie widziana w Europie od kilkudziesięciu lat. Skutki zbrodni Władimira Putina na Ukraińcach odczujemy wszyscy. I nie chodzi wyłącznie o psychiczną traumę, z której nasza część świata będzie się podnosić przez dłuższy czas. Wojna ma bowiem swoją cenę. Jej koszt jej policzalny, wyrażony w dolarach, euro i złotówkach. Oraz w rublach, które w dużej części pochodzą… z Zachodu. Dziś o gospodarczych kosztach szaleństwa rosyjskiego dyktatora. Oraz o tym, jak sami za tę wojnę zapłaciliśmy. Rozmawiamy z publicystą Marcinem Wojciechowskim, który od początku wojny analizuje sytuację na łamach „Newsweeka”.
-
Bieda-emerytury, lotnisko-widmo, prom na złom. Gospodarcze manipulacje PiS
21/02/2022 Duración: 48minNikt wam tyle nie da, ile my obiecamy. W PRL ten dowcip opowiadano o PZPR. Dziś opowiada się go głównie o PiS. Cała Polska obwieszona plakatami z żarówką i liczbą 60 proc. Tak jakby 60 proc. rachunków za prąd zabierała nam Bruksela. Tymczasem to manipulacja, bo nie dość, że opłaty narzucane przez Unię stanowią jakieś 23 proc. naszych rachunków, to jeszcze te pieniądze zostają w Polsce. Zaś za dziesiątki miliardów zarobionych na sprzedaże pozwoleń na emisję CO2 moglibyśmy mieć już elektrownię jądrową. Gdybyśmy ich nie przejedli. Jakie są pozostałe kłamstwa PiS? „Nie musimy rezygnować z węgla”. Z tego, że to bzdura, zdają sobie sprawę także politycy partii rządzącej. „Możemy przejść wcześniej na emeryturę i godnie żyć”. Już dzisiaj wiadomo, że spora część Polaków dostanie głodowe emerytury. Nie da się spiąć systemu, gdy wszyscy będą na emeryturze kilkadziesiąt lat. Jest nas również za mało, byśmy mogli utrzymać armię emerytów. Poza tym mówimy o samochodach elektrycznych, polskich promach, przekopie mierzei oraz
-
Seks, pieniądze i oszustwa. Internetowe randki to żyła złota i spore ryzyko
14/02/2022 Duración: 24minSimon Leviev na Tinderze wyłudził od zakochanych w nim kobiet miliony dolarów. Jerzy Kalibabka – popularny „Tulipan” – w latach 70. i 80. nie potrzebował Tindera, by okradać setki kobiet. Jak to możliwe, że ten sam mechanizm działa przez dziesiątki lat? Historia jest trudna do uwierzenia i prosta jednocześni. Dziewczyna poznaje na Tinderze – aplikacji do randek online – atrakcyjnego biznesmena. Przystojny i zabójczo bogaty. Zaczynają rozmawiać, dzwonić do siebie, także przez wideorozmowy. Biznesmen jest zazwyczaj albo w drogim hotelu, albo w limuzynie, albo w prywatnym odrzutowcu. Kursuje między Amsterdamem, Oslo i Rzymem. Płaci za jej bilety lotnicze, żeby mogli się spotykać. Wynajmuje drogie samochody, pije drogie alkohole. Po kilku tygodniach pada propozycja wspólnego zamieszkania, kobieta wynajmuje elegancki (i absurdalnie drogi) apartament. A potem pojawia się problem. On jest biznesmenem z branży diamentów, więc ma wrogów. Próbuje dobić targu na 70 mln dolarów. Jego ochrona zakazuje mu używania kart kre
-
Ludzie Ziobry chcą decydować o prywatnych firmach. Biznes w państwie PiS
07/02/2022 Duración: 33minZbigniew Ziobro będzie decydował, co jest dobre a co złe dla spółki. To rozwiązanie nieznane w demokratycznych krajach. Do czego doprowadzi? PiS będzie miało narzędzie do grożenia prywatnemu biznesowi. Możesz nie mieć nic wspólnego z państwowymi pieniędzmi, ale przyjdą politycy i powiedzą „nam by się podobało, gdybyś dofinansował nasza kampanię wyborczą, wtedy nie postawimy Ci zarzutów, że źle zarządzasz własnym biznesem”. Ostrzega przed tym prof. Michał Romanowski, prawnik, specjalista w zakresie prawa handlowego. Rozmowę z nim można przeczytać w najnowszym „Newsweeku”. – Skala zagrożenia jest niesamowita, dotkniętych tym może być około 500 tys. spółek prawa handlowego. Każda ma iluś członków zarządów, rad nadzorczych, pracowników i doradców, razem to dotyczy wielu milionów ludzi” – mówi prof. Romanowski. – Jeżeli zostanie usankcjonowane określanie przez prokuraturę i sądy, co leży w interesie spółki, a co nie, to będzie to ewenement w skali światowej. Trochę tak jakby sędzia na boisku na meczu piłki nożnej
-
Wesołego końca świata! Wojna, zaraza, upały i powodzie będą naszą codziennością
31/01/2022 Duración: 24minŚwiat, jaki znaliśmy, już nie wróci. Zaraza zmieniła nasze życie nie do poznania. W każdej chwili u naszych granic może wybuchnąć wojna. A katastrofa klimatyczna nadal się dzieje, choć na chwilę o niej zapomnieliśmy. Upały i powodzie wkrótce powrócą. Jesteście gotowi na koniec świata? 120 tys. żołnierzy rosyjskich przy granicy z Ukrainą. Niezliczone scenariusze tego, co może się wydarzyć. I pytanie, które w Polsce znamy aż za dobrze: wejdą czy nie wejdą. Mapa Ukrainy otoczonej przez wojsko rosyjskie z wielu stron – od strony Białorusi, Rosji, a nawet Krymu i Morza Czarnego – nie wygląda dobrze. Rosjanie weszli w nieformalny, ale dość mocny sojusz z Chinami. Mogą sobie pozwolić na to, żeby te wojska, które normalnie strzegą wschodnich rubieży Rosji, przerzucić na Zachód. Najwyraźniej czują się bezpiecznie, nie boją się tego, że Chińczycy nagle będą stanowić dla nich zagrożenie. To powoduje niepokój wśród analityków japońskich czy koreańskich, jeżeli Rosjanie mogą sobie odpuścić to pogranicze, to oznacza, że Ch
-
Kościół katolicki ponad prawem i bez moralności. Jak długo jeszcze?
24/01/2022 Duración: 29minBenedykt XVI zanim został papieżem – tuszował pedofilię księży, jak wynika z opublikowanego kilka dni temu raportu. Papież Franciszek wydał instrukcję, która bardzo utrudnia dochodzenia do prawdy ws. zwyrodnialców w sutannach. Biskupi mają nie udostępniać organom ścigania dokumentacji z kościelnych postępowań bez zgody Watykanu. Pełnomocniczka diecezji bielsko-żywieckiej odpowiedziała na pozew Janusza Szymik, który był gwałcony przez księdza od 12 roku życia: zażądała zbadania, czy Szymik nie jest homoseksualistą i nie czerpał przyjemności ze stosunków z księdzem. Z kolei w diecezji warszawsko-praskiej ksiądz skazany przez sąd za molestowanie ministrantów został „karnie” umieszczony w domu księży emerytów znajdującym się w pobliżu szkoły, do której chodziły jego ofiary. Dlaczego kościół stawia się ponad prawem? Jak długo jeszcze państwo i społeczeństwo będą tolerować obrzydliwe zachowanie biskupów? Rozmawiamy z Arturem Nowakiem, prawnikiem, publicystą i – wraz ze Stanisławem Obirkiem – współautorem książki „
-
Jak posprzątać po Polskim (Nie)Ładzie
17/01/2022 Duración: 27minW jaki sposób posprzątać gospodarkę po rządach Prawa i Sprawiedliwości? Polski Ład krytykują już nawet politycy PiS, jak prof. Raczkowski czy senator Jackowski. Inflacja zmierza w stronę 10 proc. Nadchodzi też piąta fala pandemii, z którą rząd nie robi literalnie nic. To wszystko powoduje nieodwracalne szkody w gospodarce. Do tego problemy z funduszami unijnymi – brak zaliczki na KPO oraz kary zasądzane przez TSUE. Te problemy – paradoksalnie – będzie jednak rozwiązać najłatwiej.
-
Czy Polska powinna przyjąć euro? Fakty i mity
10/01/2022 Duración: 33minTą walutą posługuje się dzisiaj 19 krajów Unii, czyli jakieś 340 mln ludzi. Po amerykańskim dolarze to druga najsilniejsza waluta na świecie. Polska nadal podchodzi do niej jak pies do jeża. Jarosław Kaczyński powtarza, że Polacy straciliby na nowej walucie? Czy to prawda? Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że wręcz przeciwnie. Gospodarka zyskuje, liczba inwestycji rośnie, ceny rosną, ale śladowo. Dziś rozprawiamy się z najpopularniejszymi mitami dotyczącymi europejskiej waluty. W tym roku mija 20. lat od wprowadzenia euro.